Idea, cele i struktura IX Kongresu Ekonomistów Polskich

Organizowane co kilka lat kongresy ekonomistów polskich zawsze traktowane były jako niezwykle ważne wydarzenia, dotyczące fundamentalnych problemów polskiej gospodarki i nauk ekonomicznych. Tradycje kongresów sięgają roku 1887, kiedy to polscy ekonomiści i prawnicy z trzech zaborów zorganizowali w Krakowie Pierwszy Zjazd Ekonomistów i Prawników. Miał on charakter kongresu, w którym udział wzięło około 200 osób, a referaty przygotowali m.in. Witold Skarżyński – O konieczności i możliwości gruntownej reformy kredytu ziemskiego oraz Antoni Donimirski – O kolonizacji wewnętrznej.

Po II Wojnie Światowej kolejne zjazdy i kongresy organizowane były w ważnych dla kraju okresach. Ogólnopolski Zjazd Ekonomistów Polskich, a zarazem Kongres, odbył się 8–10 grudnia 1950 r. i był przygotowaniem do Kongresu Nauki Polskiej w 1951 r. Połączony z Kongresem II Zjazd Ekonomistów Polskich odbył się 7–9 czerwca 1956 r. w Warszawie. Kolejny III Zjazd i Kongres Ekonomistów Polskich obradował 7–8 stycznia 1971 r. IV Zjazd Ekonomistów Polskich odbył się 6–7 marca 1981 r. z dyskusją nt. Kierunki przebudowy systemu funkcjonowania gospodarki polskiej w latach osiemdziesiątych. W 100-lecie Kongresu z okresu zaborów, 27–28 listopada 1987 r., zorganizowany został w Krakowie V Kongres Ekonomistów Polskich. Przyjęto na nim stanowisko PTE pt. Polska gospodarka – wyzwania rozwojowe końca XX wieku. W 1993 r. na VI Zjeździe PTE przy współpracy z Federacją Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych Naczelnej Organizacji Technicznej, Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, Zrzeszenia Prawników Polskich i Towarzystwa Naukowego Organizacji i Kierownictwa podjęto podstawowe w tym okresie pytanie: Jak zdynamizować polską gospodarkę? Obradujący 25 i 26 stycznia 2001 r. VII Kongres Ekonomistów Polskich nt. Ekonomia w epoce cywilizacji informacyjnej podjął również trudne problemy wyzwań XXI wieku. Szczególny charakter miał też VIII Kongres, który odbył się w dniach 29–30 listopada 2007 r. Był to pierwszy kongres od czasu wejścia Polski do Unii Europejskiej, stąd też jego tematyka nawiązywała do tego wydarzenia. Kongres odbywał się pod hasłem Polska w gospodarce światowej – szanse i zagrożenia.

Jak zatem wykazuje historia kongresów ekonomistów polskich, odbywały się one co kilka lat, w wysoce zróżnicowanych warunkach społeczno-gospodarczych, a także politycznych, stąd i myśli przewodnie stanowiły swego rodzaju signum temporis.

Obecny IX Kongres Ekonomistów Polskich także odbywa się w szczególnych warunkach kształtujących się jako następstwo globalnego, zapoczątkowanego w latach 2007/2008 w USA kryzysu gospodarczego i finansowego. Kryzys ten obnażył skalę i zakres globalnie naruszonej równowagi, w tym równowagi między sektorem finansowym i realnym, z czym – jak się okazuje – światu trudno się uporać. Wśród znawców przedmiotu nie brakuje przy tym opinii, że następstwa kryzysu globalnego będą długotrwałe, przekraczające dekadę. W gospodarce światowej dokonują się silne przegrupowania sił – Stany Zjednoczone Ameryki powoli tracą swą hegemonistyczną pozycję na rzecz Azji, w tym przede wszystkim Chin.

Zarazem, a może przede wszystkim, dochodzi do istotnych przewartościowań w teorii ekonomii, co znajduje m. in. odzwierciedlenie w głębokich różnicach poglądów między prominentnymi przedstawicielami głównych szkół ekonomicznych. Towarzyszą temu ewolucje poglądów, co generuje nowe nurty w teorii ekonomii. Rodzi się wiele pytań i wątpliwości dotyczących „przyczyn rzeczy”. A przecież scire est rerum cognoscere causas. Stąd hasło IX Kongresu „Ekonomia dla przyszłości. Odkrywać naturę i przyczyny zjawisk gospodarczych”.

IX Kongres Ekonomistów Polskich ukierunkowany jest na dyskurs nad istotą i przyczynami przemian oraz nowych zjawisk w gospodarce światowej, regionalnej i krajowej, z uwzględnieniem wyzwań globalnych i aspektów prognostycznych. Tym samym Kongres ukierunkowany jest na dyskurs nad nowymi nurtami w ekonomii i innych dyscyplinach w dziedzinie nauk ekonomicznych.

Celem tego Kongresu, podobnie jak poprzednich, jest prezentacja najnowszych wyników badań naukowych, wymiana na tym tle poglądów oraz doświadczeń ekonomistów reprezentujących środowiska naukowców i praktyków, polityków oraz przedstawicieli innych dyscyplin nauki. Dyskurs taki powinien zaowocować syntetycznym obrazem obecnej i prognozowanej sytuacji w teorii ekonomii oraz w praktyce gospodarczej, z uwzględnieniem fundamentalnych wyzwań globalnych i lokalnych.

Formuła Kongresu jest zatem szeroka, tak aby – z jednej strony umożliwić udział w nim jak najszerszej grupie uczestników, w tym ekonomistów polskich przebywających na stałe za granicą – z drugiej zaś – aby stworzyć sposobność prezentacji poglądów i dyskusji nad problemami żywotnymi dla stanu oraz perspektyw rozwoju nauk ekonomicznych w Polsce.

Kongres w takim ujęciu jest traktowany jako swego rodzaju synteza uczestnictwa ekonomistów polskich w rozwiązywaniu ważnych problemów praktyki życia gospodarczego.

Koncepcja IX Kongresu Ekonomistów Polskich została przygotowana przez Radę Programową, stanowiącą szeroką reprezentację środowiska złożoną z polskich ekonomistów nie tylko związanych z Polskim Towarzystwem Ekonomicznym i Jego Radą Naukową. Kongres ten jest pomyślany jako forum wszystkich ekonomistów, nie tylko zrzeszonych w PTE i tym samym stanowi wyjątkową okazję do wymiany poglądów między teoretykami i praktykami, między ekonomistami reprezentującymi różne ośrodki oraz nurty teoretyczne w ekonomii i przedstawicielami innych dyscyplin nauki. Lista bloków tematycznych Kongresu jest wynikiem dyskusji, jaka toczyła się na forum Rady Naukowej PTE i Rady Programowej.

IX Kongres poprzedzają organizowane przez PTE w 2012 i 2013 roku seminaria oraz inne debaty, w tym w ramach konwersatorium „Czwartki u Ekonomistów” oraz w ramach „Forum Myśli Strategicznej”. Szczegółowe relacje z tych debat, w tym referaty i stenogramy debat zamieszczane są na stronie internetowej PTE, a wybrane materiały także w periodyku „Biuletyn PTE”.

Szeroka formuła Kongresu wymusza potrzebę jego ukierunkowania. Będą temu służyć zamawiane referaty – wiodące dla poszczególnych bloków tematycznych.

Organizator

Lista zgłoszonych